من ماش هستم ( پیران و صاحبان مزاج سرد و کسانی که در معده شان رطوبت زیاد است  باید مرا همراه با ادویه مثل  دارچین . فلفل . زنجبیل . خردل  میل نمایند .

ايرانيان قديم به من «مچ» مي‏گفتند و اعراب آن را معرب كرده، به صورت ماش در آمدم. زادگاه اوليه من ايران و نوع ديگرم در هندوستان است. با اينكه يكي از حبوبات امروزي جز در آش ماش كه يكي از غذاهاي صددرصد ايراني است، مرا در خوراكي‏هاي ديگر نديده‏اند و نيز جاي تعجب است كه مؤلفين كتاب‏هاي لغت نامه مرا يا گياه ديگري كه از خانواده نخود فرنگي است اشتباه كرده، و اغلب مرا بجاي آن معرفي مي‏نمايند و چون براي توضيح اين موضوع ناچارم بر خلاف رويه‏ي زبان خوراكيها دو لغت خارجي به كار برم از خوانندگان عزيز پوزش مي‏طلبم. در زبان فرانسه به من «وس» مي‏گويند. ولي در بسياري از لغت‏نامه‏ها «ارس» را ماش ترجمه كرده‏اند. فارسي «ارس» گاودانه و عربي آن «حب‏البقر» و در كتاب‏هاي علمي قديم «كرسنه» خوانده شده، دانه آن كمي از من بزرگتر است، من از نظر مواد قندي و نشاسته‏اي، ضعيف و از نظر مواد سفيده‏اي غني هستم، و در حقيقت قدرت سازندگي من بيشتر از خاصيت غذايي من مي‏باشد، و به همين جهت مي‏توانم ادعا كنم كه براي رژيم غذايي بهتر از من پيدا نمي‏شود...
با اينكه من از قديم در ايران فراوان بوده، و هستم، و با اينكه خيلي زود گرسنه را سير مي‏كنم، و هيچگونه خاصيت چاق كردن ندارم، و از خوردن من ضرري متوجه اشخاص نمي‏شود. معذلك پزشكان و داروسازان و غذاشناسان مرا ناديده گرفته، و براي لاغر شدن و لاغر كردن از من استفاده نمي‏كنند. من از تمام حبوبات زودتر هضم ميشوم، و به هيچوجه در معده نفخ نمي‏كنم. مشروط بر اينكه پوست مرا گرفته باشند، و در غير اين صورت، پوست دانه من قابض بوده، و ايجاد يبوست مي‏نمايند، به علت داشتم ويتامين‏هاي آ و ب مقوي نيروي بينايي و اعصاب مي‏باشم... درمان سردرد حاد و آب ريزش بيني هستم. سرفه و تب را تسكين مي‏دهم، پخته من با روغن بادام و ساير روغن‏هاي گياهي مولد خون صالح است، و پخته من با پوست و ترشي‏ها، شكم روش را بند مي‏آورد.
يكي از مشخصات من آن است كه با وجود سردي كه دارم، لوزالمعده را وادار به ترشح انسولين نكرده، و قند خون را پايين نمي‏آورم. طبيعت در وجود من درشتي و نرمي را به در آميخته است هم براي لينت و هم براي بند آمدن شكم روش مفيد مي‏باشم، اگر مقصود از خوردن من لينت مزاج باشد، از دانه‏هاي پوست كنده من استفاده كنيد، و برعكس براي قبض معده، مرا با پوست به كار بريد، و براي اين كار بهتر است دانه پوست نكنده مرا بو داده، و بعد بپزيد و با دانه‏هاي مرا با پوست در آب جوشانده و آب آن را كه حاوي لعاب و ماده نرم كننده‏اي است، دور بريزيد و بعد آب تاره ريخته، دوباره بپزيد و ميل نماييد و اگر مقصودتان از جمع كردن مزاج تسكين فشار صفرا و خون باشد، مرا با انار و يا سماق ميل نماييد.
پيران و صاحبان مزاج سرد و كساني كه در معده شان رطوبت زياد است، بايد مرا همراه با ادويه مثل - دارچين - فلفل - زنجبيل - خردل ميل نمايند و صاحبان مزاج گرم بهتر است به غذاهاي خود كه با من درست مي‏كنند، چاشني‏هاي ترش مثل: رب انار - رب گوجه و آب سماق و غيره بزنند - پماد پخته من، يا سركه براي اگزما و امراض جلدي نافع است، ماليدن پخته دانه‏هاي من به اعصابي كه خواب رفته و بي حس شده‏اند، مفيد است و درد آنها را تسكين مي‏دهد.
يكي از برادران من در هندوستان به عمل مي‏آيد و داراي لعاب بيشتري بوده و به آن ماشدارو مي‏گويند.
با من مي‏توانيد ماش پلو - آش ماش و قليه كدو با ماش كه از غذاهاي ايراني هستند تهيه كنيد - در آش ماش شلغم - كدو و هويج هم مي‏توانيد اضافه كنيد، و به خواص آن بيفزاييد. آش ماش با شلغم مرهم سينه بوده، آن را نرم و باز مي‏نمايد.
براي تهيه قليه كدو با ماش - كدو و گوشت را كمي سرخ كرده، و آب ريخته بگذاريد بجوشد. بعد دانه‏هاي پوست كنده و مقشر مرا جداگانه با آب پخته به آن بيفزايند، و بعد روي آتش بگذاريد، و به هم بزنيد تا آب تقريبا تمام شود، و بعد به آن پياز داغ يا سير داغ اضافه كنيد. بعضي‏ها به آن مقداري كوفته ريزه اضافه مي‏كنند. قليه هويج يا ماش هم به همين دستور تهيه مي‏شود، و قليه كدو و هويج با ماش طعم خوشي دارد.